De afgelopen twee jaar heb ik aan den lijve ondervonden wat rouw is. Rauwe, pure rouw. Na het plotselinge overlijden van mijn vader in 2023, een jaar later het plotseling wegvallen van Mark, en dientengevolge een huis, een (gedeeld) leven en alle gedeelde dromen en perspectief en ook nog eens mijn allerliefste Nelson. Ik weet nog dat Alain (Verheij) op een gegeven moment tegen me zei: “Je begint nu wel een beetje op Job te lijken.” Zo voelde het inderdaad.
Rouw is meer dan alleen het verdriet om een sterven, het is ook het verdriet om andersoortig verlies, levend verlies wordt dat genoemd: een onvervuld verlangen (bijvoorbeeld een kinderwens), een scheiding, een baan, een levensdroom, gezondheid… al die essentiële dingen die het leven zin en betekenis geven. En rouw kent geen vaste routekaart, tijdspanne of uitingsvormen. Rouw overvalt. Rouw ondermijnt soms alles. Rouw duurt, is er in ene en raakt dan weer even op de achtergrond. Het is hard werken wanneer je rouwt.
En wat is het dan kostbaar om mensen om je heen te hebben die daar oog voor hebben en houden. Want ook dat is iets opmerkelijks. Zodra het aan de buitenkant lijkt alsof alles weer gaat, heeft niemand het meer echt over jouw lege gevoel, jouw gemis, jouw harde werken op de achtergrond. En dat is heel begrijpelijk, want het leven trekt altijd harder. Tegelijk, juist dan kan de leegte eenzaam gaan voelen en dan wordt het soms bijna ondragelijk. Ik ben zelf erg dankbaar voor vriendschappen en familie en ook de gemeenschap van de Veenkerk, die allemaal de veiligheid en ruimte bieden om dat wonderlijke rouw-werk te kunnen doen. Tegelijk is de waan van de dag slurpend en veel, dus balans vinden en houden is best uitdagend.
Manu Keirse, een psycholoog, gespecialiseerd in rouw en rouw-werk, was onlangs in het Kruispunt en heeft daar prachtige dingen over gezegd. Je kunt dat hier terugzien: https://www.youtube.com/watch?v=M_-0HgSh_ps
Een van de belangrijkste zaken die hij aanstipte was wel dat rouw en verdriet getuigen nodig heeft. Erkenning. Dat het benoemd en gezien wordt en blijft. Dat je de naam blijft noemen, het gemis niet wegstopt, en het harde werken wat rouw is, niet bagatelliseert. Een van de dingen die daarbij helpen zijn rituelen. En precies dat is wat we gaan doen komende zondag: we maken ruimte voor het verdriet en gemis. We noemen de namen van geliefden. We staan stil bij gemis en verdriet, levend of dood. We delen onze rouw-verhalen. In stilte of hardop. En we laten ons daarbij dragen en raken door een heel bekend verhaal. Ruth en Naomi. Een verhaal over rouw, over nabijheid, over het samen uithouden en over het vinden van nieuwe levensgrond.
Ik zie je zondag!